Çanakkale Kültür Yolu Festivali kapsamında kentin 52 “Lezzet Noktası” ziyaret edilirken, Michelin yıldızlı şefler ve gastronomi dünyasının önemli isimleri Çanakkale mutfağının öne çıkan tatlarını keşfetti. Deniz ürünlerinden peynir helvasına, zeytinyağından yöresel yemeklere uzanan seçkide kentin yerel ürün zenginliği öne çıktı.
Çanakkale mutfağının izinde
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Çanakkale Kültür Yolu Festivali, kentin gastronomi mirasını farklı yönleriyle gündeme taşıdı. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen “Lezzet Noktası” projesi kapsamında Çanakkale’de bulunan gastronomi dünyasının tanınmış isimleri, kentin öne çıkan 52 işletmesini ziyaret ederek yöresel mutfağın hikâyesini yerinde dinledi.
Michelin yıldızlı şefler Maksut Aşkar ve Emre Şen ile şef Celal Gürkan Yılmaz, gastronomi yazarı Müge Akgün, yemek kültürü tarihçisi Prof. Özge Samancı ve içerik üreticisi Oğuz Yenihayat, Çanakkale’nin farklı lezzet duraklarını keşfetti.
Kent mutfağının temelini oluşturan deniz ürünleri, mevsimsel ürünler ve yöresel malzemeler ziyaretlerin öne çıkan başlıkları arasında yer alırken, zeytinyağı da Çanakkale sofrasının ortak paydalarından biri olarak dikkat çekti.
Mevsimin tatları öne çıkıyor
Programın ev sahipliğini üstlenen Michelin yıldızlı şef Maksut Aşkar, Çanakkale’yi ziyaret edenlerin tek bir lezzete odaklanmak yerine mevsiminde karşılarına çıkan ürünleri deneyimlemelerini önerdi.
Çanakkale’nin deniz, boğaz ve tarımsal üretimin buluştuğu özel coğrafyasının mutfağa doğrudan yansıdığını belirten Aşkar; deniz ürünlerinden sebze ve meyvelere kadar bölgenin sunduğu doğal ürünlerin kentin gastronomik kimliğini oluşturduğunu ifade etti.
Aşkar, TGA’nın “Lezzet Noktası” projesinin farklı şehirlerin yerel mutfaklarını görünür kılması açısından önemli olduğunu belirterek, bu çalışmaların ziyaretçilerin gittikleri destinasyonlarda doğru lezzet duraklarına ulaşmasına katkı sağladığını söyledi.
Üç lezzete Çanakkale özeti
Michelin yıldızlı şef Emre Şen ise kente ilk kez gidecekler için üç özel tat önerdi: fırınlanmış peynir helvası, sardalya turşusu ve Karabiga karidesi.
Çanakkale mutfağında ürünün kendi karakterini korumanın önemli olduğunu vurgulayan Şen, fazla müdahaleye gerek duyulmadan hazırlanan tariflerin bölge mutfağının güçlü yönlerinden biri olduğunu belirtti.
Zeytinyağının da bu mutfakta önemli bir yere sahip olduğunu söyleyen Şen, özellikle yöresel otlardan deniz ürünlerine kadar geniş bir kullanım alanı bulunduğuna dikkat çekti.
Yöresel mutfağın geleneksel tatları
Çanakkale’nin yerel yemek kültürünü yaşatan işletmelerden Cevahir Lokanta’nın işletmecisi Ömür Aykut, kente gelenlerin omaç çorbası, tumbi, keşkek ve peynir helvasını denemelerini önerdi.
Çanakkale mutfağının daha hafif yemekleriyle öne çıktığını belirten Aykut, zeytinyağlıların ve mevsiminde hazırlanan sebze yemeklerinin de yoğun ilgi gördüğünü söyledi.
Aykut’a göre “Lezzet Noktası” projesi, ziyaretçilerin kentin geleneksel yemekleriyle doğrudan tanışmasına imkân verirken, yerel mutfağın turizm içindeki görünürlüğünü de artırıyor.
Girit’ten Çanakkale’ye uzanan mutfak
Çanakkale’nin gastronomi hikâyesinde göçlerin ve farklı kültürlerin etkisi de önemli bir yer tutuyor. Yalova Restoran’ın üçüncü kuşak işletmecisi Ertuğrul Sürgit, 1940 yılında başlayan aile hikâyesinin Girit mutfağından Çanakkale sofrasına uzanan izlerini anlattı.
Girit kökenli aile mutfağının zaman içerisinde Çanakkale’nin yerel ürünleriyle bütünleştiğini belirten Sürgit, kentin mutfak kültürünü farklı göçlerin bir araya geldiği bir yapı olarak tanımladı. Deniz ürünlerinin de bu mutfağın karakterini belirleyen temel unsurlardan biri olduğunu söyledi.
Ezine peyniri, Çanakkale domatesi, sardalya, Bayramiç beyazı, Umurbey kirazı, Umurbey şeftalisi ve peynir helvası gibi ürünlerin kentin gastronomik kimliğinde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Sürgit, restoranlarında yakın çevredeki üreticilerden temin edilen mevsimsel ürünlere öncelik verdiklerini ifade etti.
Sardalya, Yeniköy barbunu, Bozcaada kalamarı ve ahtapot da Sürgit’in Çanakkale mutfağının öne çıkan deniz ürünleri arasında saydığı tatlar oldu.
Peynir helvasında 114 yıllık gelenek
Çanakkale’nin simge tatlarından peynir helvası, kentin gastronomi mirasının en bilinen örnekleri arasında yer alıyor.
Babalık Tekin Helvacısı İşletme Müdürü Murat Güven, 1912 yılında kurulan işletmenin bugün dördüncü kuşak tarafından sürdürüldüğünü anlattı. İşletmenin geleneksel peynir helvasının yanı sıra fırınlanmış ve fıstıklı çeşitler de hazırladığını belirten Güven, günlük süt ve peynir üretimiyle geleneksel hazırlama yöntemlerinin lezzetin temelini oluşturduğunu söyledi.
Babalık Tekin’in sabah saatlerinde fırından çıkan Boşnak böreği ve koyun yoğurdu gibi ürünleri de Çanakkale’nin geleneksel tatları arasında yerini alıyor.
İyi zeytinyağının şifresi
Çanakkale mutfağında önemli bir yere sahip olan zeytinyağının kalitesini anlamanın ipuçlarını ise zeytinyağı uzmanı Ayşenur Tokmak Beycan paylaştı.
İyi bir zeytinyağında öncelikle belirgin bir aroma ve koku bulunması gerektiğini belirten Beycan, tadım sırasında ağızda bıraktığı his ile genizdeki yakıcılığın da kalite konusunda fikir verebileceğini söyledi.
Erken hasat yağların kendine özgü aromatik özelliklerine dikkat çeken Beycan, soğuk sıkım yönteminin de zeytinin karakteristik özelliklerinin korunmasına katkı sağladığını ifade etti.
Ancak kaliteli zeytinyağının yalnızca hasat zamanı veya sıkım yöntemiyle değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Beycan; zeytinin toplanmasından taşınmasına, üretim tesisine ulaşmasından sıkım ve depolamaya kadar tüm sürecin büyük önem taşıdığını belirtti.
52 Durakta Çanakkale sofrası
TGA’nın “Lezzet Noktası” seçkisinde yer alan 52 işletme, Çanakkale’nin gastronomi haritasını farklı tatlarla tamamlıyor. Deniz ürünleri, zeytinyağlılar, yöresel yemekler, geleneksel tatlılar ve yerel ürünlerden oluşan seçki, kentin mutfak kültürünü keşfetmek isteyenlere geniş bir rota sunuyor.
Ege ve Marmara’nın kesiştiği noktada konumlanan Çanakkale; deniz ürünleri, zeytin ve zeytinyağı, mevsimsel tarım ürünleri ve farklı kültürlerin bıraktığı mutfak mirasıyla kendine özgü bir gastronomi kimliği taşıyor.
“Lezzet Noktası” rotası, Çanakkale’yi ziyaret edenleri yalnızca yöresel tatları denemeye değil, bu lezzetlerin ardındaki üretim kültürünü, gelenekleri ve hikâyeleri de keşfetmeye davet ediyor.